Mahonia (Mahonia aquifolium) i ostrokrzew (Ilex aquifolium) często mylą się nam w ogrodzie oraz w dekoracjach świątecznych. Obie rośliny mają błyszczące liście z kolczastymi brzegami, lecz różnią się wyglądem, toksycznością i zastosowaniem. Warto je dobrze rozpoznać, aby wybierać odpowiednią roślinę do ogrodu i bezpieczne dekoracje. Poradzimy, jak odróżnić mahonię od ostrokrzewu.
Spis treści
Jak odróżnić mahonię od ostrokrzewu?
Najłatwiej odróżnimy te rośliny po budowie liści i wyglądzie owoców. Mahonia tworzy liście złożone, które składają się z kilku mniejszych listków przypominających liście ostrokrzewu. Oznacza to, że na jednym ogonku wyrasta nawet kilkanaście listków ułożonych naprzemiennie. Ostrokrzew ma liście pojedyncze, rosnące bezpośrednio na pędach, zwykle o mocno kolczastych brzegach.
Owocowanie również pomaga w rozpoznaniu. Mahonia tworzy granatowe, lekko nalotowe jagody zebrane w grona. Ostrokrzew ma pojedyncze, intensywnie czerwone owoce, które wyróżniają się już z daleka. W zimie, gdy rośliny pozostają zielone, barwa owoców stanowi szybki drogowskaz.
Różnią się także kwiaty. Mahonia kwitnie wiosną, tworząc żółte, pachnące wiechy. Ostrokrzew kwitnie późną wiosną, ale jego drobne, jasne kwiaty są mało widoczne. Ta cecha przydaje się szczególnie w ogrodach, gdzie szukamy roślin przyciągających owady.
Mahonia czy ostrokrzew – która roślina jest toksyczna?
Toksyczne są przede wszystkim owoce ostrokrzewu, natomiast owoce mahonii są jadalne po przetworzeniu. Jagody ostrokrzewu mogą wywołać zatrucie u dzieci i dorosłych. Powodują wymioty, biegunkę i ból brzucha, dlatego nie podajemy ich w żadnej formie.
Mahonia była stosowana w kuchni i w medycynie ludowej. Jej owoce wykorzystywano do przetworów, głównie dżemów i soków, choć świeże są cierpkie i mało smaczne. W liściach i korzeniach mahonii znajdują się alkaloidy, o których medycyna ludowa mówiła jako o „wzmacniających” i „oczyszczających”, lecz nie są to zalecenia medyczne aktualnie wskazywane. Wykorzystanie surowców roślinnych powinno być zawsze skonsultowane z lekarzem.
Ostrokrzew nie ma kulinarnego zastosowania. Jego piękne, ale trujące owoce pełnią wyłącznie funkcję dekoracyjną i ekologiczną, ponieważ zimą żywią się nimi ptaki.
Czy mahonia może zastąpić ostrokrzew w świątecznych dekoracjach?
Mahonia może zastąpić ostrokrzew, jeśli zależy nam na zimozielonych liściach bez ryzyka zatrucia czerwonymi owocami. Liście mahonii wyglądają świątecznie dzięki połyskowi i kolczastym brzegom, choć ich układ różni się od ostrokrzewu. Nie znajdziemy jednak w mahonii czerwonych jagód, które wielu osobom kojarzą się z Bożym Narodzeniem.
Zaletą mahonii jest to, że jej owoce nie są niebezpieczne jak owoce ostrokrzewu. W domach, gdzie mieszkają małe dzieci lub zwierzęta, mahonia sprawdza się jako bezpieczniejsza alternatywa. Gałązki dobrze znoszą cięcie, więc nadają się do stroików i wianków.
Jeśli zależy nam na czerwonych akcentach, możemy połączyć mahonię z innymi roślinami lub użyć czerwonych ozdób imitujących owoce. Osiągamy wtedy świąteczny efekt bez ryzyka związanego z toksycznością ostrokrzewu.
