Nie tylko gwiazda betlejemska. Egzotyczne rośliny, które zdobią polskie domy w okresie Bożego Narodzenia

Czerwone przykwiatki gwiazdy betlejemskiej od lat kojarzą się z Bożym Narodzeniem. Nie jest to jednak jedyna egzotyczna roślina, która zdobi nasze domy zimą. Coraz chętniej wybieramy również grudniki i hippeastrum, potocznie nazywane amarylisami. Zachwycają kolorami i efektownymi kwiatami, ale mają różne pochodzenie oraz wymagania. Poradzimy, jak o nie zadbać, aby długo zachowały dekoracyjny wygląd.
Spis treści
Gwiazda betlejemska, grudnik i hippeastrum. Co je łączy?
Bożonarodzeniowe dekoracje kojarzymy przede wszystkim z choinką, jemiołą i stroikami. Coraz częściej uzupełniamy je jednak żywymi roślinami doniczkowymi. Wiele z nich pochodzi z odległych, ciepłych regionów świata. W naszych mieszkaniach muszą odnaleźć się w zupełnie innych warunkach niż naturalne środowisko.
Najbardziej rozpoznawalna pozostaje gwiazda betlejemska. Towarzyszą jej grudniki, które rozwijają kwiaty właśnie w okresie zimowym. Popularnością cieszą się również hippeastrum o dużych, kielichowatych kwiatach. Wszystkie trzy rośliny mogą zdobić mieszkanie podczas świąt, ale nie wymagają identycznej pielęgnacji.
Warto zwrócić uwagę na ich pochodzenie. Gwiazda betlejemska wywodzi się z Meksyku i Gwatemali. Grudnik pochodzi z wilgotnych lasów Brazylii, gdzie rośnie między innymi na drzewach. Hippeastrum występuje naturalnie w tropikalnej i subtropikalnej Ameryce. Różnice te wyjaśniają, dlaczego każda roślina potrzebuje nieco innych warunków.
Wilczomlecz nadobny, czyli gwiazda betlejemska. Jak o niego dbać?
Gwiazda betlejemska, czyli wilczomlecz nadobny (Euphorbia pulcherrima), należy do rodziny wilczomleczowatych. Jej ojczyzną są Meksyk i Gwatemala. W naturalnych warunkach może osiągać nawet kilka metrów wysokości. W naszych mieszkaniach spotykamy przede wszystkim niewielkie okazy doniczkowe.
Największą ozdobą rośliny nie są właściwe kwiaty. Są nią barwne liście przykwiatowe, otaczające drobne, żółtawe kwiatostany. Najczęściej mają intensywnie czerwony kolor. Dostępne są również odmiany kremowe, różowe, łososiowe i nakrapiane. To właśnie kolorowe przykwiatki sprawiły, że roślina stała się symbolem świątecznych dekoracji.
Wilczomlecz nadobny potrzebuje jasnego stanowiska z rozproszonym światłem. Nie ustawiajmy go przy zimnej szybie ani bezpośrednio nad gorącym kaloryferem. Najlepiej służy mu stabilna temperatura około 16–21°C. Nagłe zmiany warunków mogą powodować opadanie liści i kolorowych przykwiatków.
Podłoże powinno pozostawać lekko wilgotne, ale nie mokre. Podlewajmy roślinę, kiedy wierzchnia warstwa ziemi lekko przeschnie. Nadmiar wody z osłonki lub podstawki zawsze usuwajmy. Korzenie gwiazdy betlejemskiej źle znoszą długotrwałe zalanie. Nie dopuszczajmy również do całkowitego przesuszenia bryły korzeniowej.
W okresie kwitnienia dobrze rozwinięty okaz nie potrzebuje intensywnego nawożenia. Jeżeli chcemy zachować roślinę na kolejny sezon, wiosną możemy skrócić jej pędy. Pozostawmy około 10 cm wysokości i zapewnijmy jej jasne stanowisko. Od wiosny do końca lata regularnie podlewajmy oraz zasilajmy ją nawozem do roślin doniczkowych.
Warto pamiętać o krótkim dniu, który wpływa na ponowne wybarwianie przykwiatków. Jesienią roślina potrzebuje długich, nieprzerwanych okresów ciemności. Przez około osiem–dziesięć tygodni zapewniajmy jej mniej niż 12 godzin światła dziennie. Wieczorem nie powinna być oświetlana lampami pokojowymi.
Ciekawostką jest jej angielska nazwa poinsettia. Upamiętnia Joela Robertsa Poinsetta, amerykańskiego dyplomatę. W XIX wieku spopularyzował on roślinę w Stanach Zjednoczonych. W Meksyku wilczomlecz nadobny był znany znacznie wcześniej i miał znaczenie kulturowe.
Zachowajmy również ostrożność podczas pielęgnacji. Uszkodzone pędy wydzielają biały sok mleczny, który może podrażniać skórę i oczy. Roślina nie jest uznawana za silnie toksyczną, ale jej spożywanie może powodować dolegliwości. Nie dopuszczajmy więc do podgryzania liści przez dzieci i zwierzęta.
Grudnik, który kwitnie na święta. Kaktus z brazylijskich lasów
Grudnik (Schlumbergera), nazywany również kaktusem bożonarodzeniowym, pochodzi z Brazylii. W naturze porasta wilgotne lasy tropikalne. Rośnie na drzewach lub skałach, gdzie gromadzi się niewielka ilość podłoża. Nie jest typowym kaktusem pustynnym. Potrzebuje więcej wilgoci i rozproszonego światła.
Jego charakterystyczną cechą są spłaszczone, połączone człony pędów. Na ich końcach rozwijają się efektowne kwiaty. Mogą być różowe, czerwone, białe, pomarańczowe lub fioletowe. Grudnik kwitnie najczęściej od późnej jesieni do zimy. Dlatego świetnie pasuje do bożonarodzeniowych dekoracji.
Wybierzmy dla niego jasne stanowisko bez ostrego słońca. Dla grudnika obrze sprawdzi się parapet wschodni lub północny. Roślina nie lubi częstego przestawiania, szczególnie podczas zawiązywania pąków. Unikajmy również gorącego i suchego powietrza z kaloryferów.
Podlewajmy grudnika regularnie, ale z umiarem. Podłoże powinno być lekko wilgotne, nigdy całkowicie zalane. Sprawdzi się przepuszczalna ziemia do kaktusów i sukulentów, wzbogacona perlitem. Nadmiar wody szybko prowadzi do gnicia korzeni. Pamiętajmy więc o doniczce z otworami odpływowymi.
Jeżeli chcemy doczekać się kwiatów szlumbergery na Boże Narodzenie, zapewnijmy roślinie odpowiednie warunki jesienią. Przez kilka tygodni utrzymujmy temperaturę około 12–15°C. Ograniczmy wtedy podlewanie, ale nie dopuszczajmy do przesuszenia całego podłoża. Ważny jest również naturalnie krótszy dzień. Po pojawieniu się pąków przenieśmy grudnika do cieplejszego pomieszczenia.
Podczas kwitnienia najlepiej utrzymywać temperaturę około 18–20°C. Nie obracajmy ani nie przestawiajmy wtedy niepotrzebnie doniczki. Nagłe zmiany temperatury i warunków mogą powodować opadanie pąków. Podlewajmy regularnie, kontrolując wilgotność ziemi.
Grudnika możemy łatwo rozmnożyć z fragmentów pędów. Wiosną odłammy kilka członów i pozostawmy je na dzień lub dwa do przeschnięcia. Następnie umieśćmy je w lekkim, lekko wilgotnym podłożu. W odpowiednich warunkach zaczną wypuszczać korzenie i nowe przyrosty.
W okresie wzrostu możemy zasilać grudnika płynnym nawozem do roślin doniczkowych. Stosujmy go od wiosny do końca lata, zgodnie z dawkowaniem producenta. Jesienią ograniczmy nawożenie, aby nie pobudzać rośliny do intensywnego wzrostu. Grudnik jest uznawany za roślinę nietoksyczną dla kotów i psów.

Hippeastrum, potocznie nazywane amarylisem. Wielkie kwiaty zimą
Hippeastrum to kolejna roślina, która często pojawia się w świątecznych aranżacjach. W sklepach i kwiaciarniach bywa sprzedawana pod nazwą amarylis. Botanicznie są to jednak dwa różne rodzaje roślin. Prawdziwy amarylis (Amaryllis belladonna) pochodzi z Afryki Południowej, natomiast hippeastrum wywodzi się z Ameryki.
Zwartnice wyróżniają się dużymi, lejkowatymi kwiatami. Na jednej łodydze rozwijają się zwykle dwa–cztery okazałe kielichy. Ich średnica może przekraczać 15 cm, zależnie od odmiany. Spotykamy kwiaty czerwone, białe, różowe, pomarańczowe i dwubarwne. Niektóre odmiany mają delikatne paski lub kontrastowe gardziele.
Roślina wyrasta z dużej cebuli, magazynującej wodę i składniki odżywcze. Nie potrzebuje bardzo dużej doniczki. Wybierajmy pojemnik tylko nieznacznie szerszy od cebuli. Ważne są otwory odpływowe i przepuszczalne podłoże. Podczas sadzenia pozostawmy około jednej trzeciej cebuli nad powierzchnią ziemi.
Hippeastrum najlepiej ustawić w jasnym, ciepłym miejscu. W okresie wzrostu dobrze służy mu temperatura około 18–22°C. Po posadzeniu podlewajmy oszczędnie, zanim pojawi się pęd. Kiedy łodyga kwiatowa zacznie rosnąć, stopniowo zwiększajmy ilość wody. Nie zalewajmy jednak cebuli, ponieważ łatwo wtedy gnije.
W okresie kwitnienia roślina potrzebuje dużo światła. Kiedy rozwiną się kwiaty, możemy przenieść doniczkę do chłodniejszego pomieszczenia. Temperatura około 15–18°C pomaga przedłużyć kwitnienie. Wysokie kwiatostany bywają ciężkie, dlatego warto zastosować delikatną podpórkę.
Po przekwitnięciu nie wyrzucajmy cebuli. Usuńmy zwiędłe kwiaty i pęd kwiatostanowy, ale pozostawmy zdrowe liście. To one odżywiają cebulę i pomagają zgromadzić zapasy na kolejny sezon. Przez następne miesiące zapewniajmy roślinie jasne stanowisko, regularne podlewanie i nawożenie.
Latem możemy wystawić doniczkę na balkon lub taras. Wybierzmy miejsce osłonięte przed silnym słońcem i deszczem. Jesienią stopniowo ograniczajmy podlewanie i zaprzestańmy nawożenia. Następnie zapewnijmy cebuli około ośmiu–dziesięciu tygodni chłodniejszego spoczynku, najlepiej w temperaturze około 13°C. Po tym czasie przenieśmy ją do jasnego pomieszczenia i rozpocznijmy ponowne podlewanie.
Pamiętajmy o toksyczności hippeastrum. Wszystkie części rośliny zawierają alkaloidy, szczególnie cebula. Połknięcie fragmentów może wywołać wymioty, biegunkę i inne dolegliwości. Ustawiajmy doniczkę poza zasięgiem dzieci i zwierząt domowych.

Dlaczego te rośliny kojarzą się z Bożym Narodzeniem?
Świąteczne rośliny mają różne historie i pochodzenie. Ich popularność wynika przede wszystkim z dekoracyjnego wyglądu oraz terminów kwitnienia. Gwiazda betlejemska zachwyca czerwonymi przykwiatkami, a grudnik rozwija kwiaty podczas zimowych miesięcy. Hippeastrum przyciąga uwagę dużymi kwiatostanami, które możemy samodzielnie wyhodować z cebuli.
W Meksyku gwiazda betlejemska jest nazywana Flor de Nochebuena, czyli kwiatem Bożego Narodzenia. Zyskała tam szczególne znaczenie w tradycji świątecznej. Z czasem jej popularność rozprzestrzeniła się na inne kraje. Dzisiaj należy do najbardziej rozpoznawalnych roślin bożonarodzeniowych.
Grudniki często pozostają w domach przez wiele lat. Starsze egzemplarze bywają przekazywane kolejnym pokoleniom, ponieważ przy odpowiedniej pielęgnacji regularnie kwitną. Hippeastrum natomiast chętnie wybieramy jako sezonową dekorację lub prezent. Cebule dostępne jesienią pozwalają zaplanować kwitnienie na zimę.
Przy zakupie kierujmy się nie tylko kolorem kwiatów. Sprawdźmy, ile światła mamy na parapecie i jak ogrzewane jest mieszkanie. Zwróćmy uwagę na obecność dzieci oraz zwierząt. Gwiazda betlejemska i hippeastrum wymagają szczególnej ostrożności. Grudnik będzie bezpieczniejszym wyborem do domu ze zwierzętami.
Nie zapominajmy również o odpowiednim transporcie i aklimatyzacji. Rośliny kupowane zimą mogą źle znosić nagłe zmiany temperatury. Nie stawiajmy ich od razu przy kaloryferze ani przy uchylonym oknie. Zapewnijmy im spokojne miejsce, a podlewanie dostosujmy do potrzeb konkretnego gatunku.
Gwiazda betlejemska, grudnik i hippeastrum pokazują, jak różnorodne mogą być zimowe dekoracje. Każda z tych roślin ma inne wymagania, ale wszystkie mogą cieszyć nas przez kolejne sezony. Wystarczy poznać ich potrzeby i unikać najczęstszych błędów pielęgnacyjnych.
Źródła
- Royal Horticultural Society – Poinsettia
- Royal Botanic Gardens, Kew – Euphorbia pulcherrima
- Royal Horticultural Society – Christmas cactus
- Royal Horticultural Society – Hippeastrum Growing Guide
- Royal Botanic Gardens, Kew – Hippeastrum
Dziękuję za przeczytanie mojego artykułu do końca 🙂 Podobał się? Dodaj Rosliny.Poradzimy24.pl jako ulubione źródło w Google!









