Irga (Cotoneaster) i ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea) to krzewy często ze sobą mylone, głównie przez podobne owoce. Oba zdobią ogród jesienią i zimą, oba są chętnie sadzone na żywopłoty. Różnią się jednak wyglądem, wymaganiami i bezpieczeństwem użytkowania. Poradzimy, co wybrać do ogrodu – irgę czy ognika.
Spis treści
Irga i ognik szkarłatny – czy to ta sama roślina?
Irga i ognik szkarłatny to dwa różne rodzaje krzewów, choć należą do tej samej rodziny różowatych. Podobieństwo dotyczy głównie owoców, które jesienią są intensywnie czerwone lub pomarańczowe. To właśnie one powodują najwięcej pomyłek. Jednocześnie to właśnie owoce powodują, że chętnie sadzimy te krzewy w naszych ogrodach. Warto jednak pamiętać, że pomimo podobieństwa wizualnego istnieje wiele różnic, które determinują uprawę irgi i ognika szkarłatnego w ogrodzie.
Zobacz także: Mahonia a ostrokrzew. Czym różnią się te świąteczne rośliny?
Wygląd krzewów – najważniejsze różnice
Irga tworzy krzewy o delikatnym pokroju, często płożące lub lekko wzniesione.
Liście są drobne, u wielu gatunków częściowo zimozielone. Wiosną pojawiają się białe, miododajne kwiaty. Jesienią gałązki irgi oklejają wręcz drobne, intensywnie czerwone owoce, które szczególnie pięknie prezentują się zimą.
Ognik szkarłatny rośnie silniej i wyżej. Pędy są sztywne i gęste. Najważniejszą cechą ognika są ostre ciernie, których irga nie posiada. To różnica kluczowa przy ogrodach z dziećmi lub zwierzętami. Owoce ognika zebrane są w grona, podobne nieco do jarzębiny i mogą być czerwone, ale także bordowe lub pomarańczowe.
Owoce irgi i ognika. Dekoracja czy zagrożenie?
Owoce irgi są lekko trujące, ale zwykle nie stanowią dużego zagrożenia.
Ptaki zjadają je chętnie, a u ludzi powodują co najwyżej dolegliwości żołądkowe po spożyciu większej ilości.
Owoce ognika są również trujące. W połączeniu z kolczastymi pędami czynią krzew mniej bezpiecznym w miejscach użytkowych. W medycynie ludowej przypisywano im działanie lecznicze, ale są to wyłącznie wierzenia i aktualnie nie mają zastosowania medycznego.
Wymagania siedliskowe i odporność na mróz
Irga jest krzewem bardzo tolerancyjnym i łatwym w uprawie. Dobrze rośnie w słońcu i półcieniu. Znosi suszę, słabsze gleby i miejskie warunki. Większość gatunków jest odporna na mróz. Doskonale sprawdzi się na słonecznych rabatach oraz jako krzew okrywowy.
Ognik wymaga stanowiska ciepłego i osłoniętego. W chłodniejszych rejonach kraju może przemarzać. Najlepiej rośnie przy murach i ścianach, które oddają ciepło. Dlatego w trudniejszych warunkach lepiej postawić na irgę.
Sadzenie i pierwsze lata uprawy w ogrodzie
Irga szybko się przyjmuje i nie sprawia problemów w pierwszych latach po posadzeniu. Wystarczy umiarkowane podlewanie i lekkie formowanie. Ognik rośnie wolniej na początku, ale z czasem silnie się zagęszcza. Wymaga prowadzenia i kontroli wzrostu od samego początku. Bez tego łatwo traci estetyczny wygląd.
Zobacz także: Lawenda czy kocimiętka? Które fioletowe kwiaty posadzić na rabacie?
Który krzew wybrać do ogrodu?
Do ogrodów przydomowych, rodzinnych i naturalistycznych lepiej sprawdzi się irga. Jest bezpieczniejsza, łatwiejsza w pielęgnacji i bardziej uniwersalna. Lepiej znosi trudne warunki, nie wymaga częstego cięcia, a jej owoce zimą zwabią ptaki do ogrodu.
Ognik szkarłatny polecamy tam, gdzie potrzebna jest bariera lub żywopłot ochronny. To dobry wybór na granice działki, ale nie przy tarasie. Owoce krzewu są trujące, a gałązki pokryte kolcami. Ognik łatwiej przemarza, jednak gdy dobrze się ukorzeni, jest wytrzymałą rośliną.
