Kaktusy (Cactaceae) od lat zajmują wyjątkowe miejsce w naszych domach. Część osób uważa je za rośliny ochronne, inni boją się, że ich kolce mogą „ściągać” pecha lub kłótnie. Warto więc sprawdzić, skąd biorą się te skrajne opinie i jak powstały wierzenia, które dziś często powtarzamy bez zastanowienia.
Spis treści
Skąd wzięły się przesądy o kaktusach?
Kaktusy od dawna budziły skrajne emocje, bo ich wygląd różnił się od znanych nam roślin. W kulturach Ameryki Południowej uznawano je za symbol siły i przetrwania, ponieważ rosły tam, gdzie inne gatunki nie miały szans. Najstarsze wierzenia sugerowały, że kaktusy odpierają złą energię i chronią dom przed wrogimi intencjami. Taką rolę przypisywali im m.in. Aztekowie, którzy widzieli w nich rośliny stojące na straży domostw.
W Europie kaktusy pojawiły się znacznie później, a ich kolce zaczęto odbierać jako znak konfliktu. W XIX wieku wierzono, że ostre rośliny „podsycają spory” między domownikami, zwłaszcza jeśli stoją blisko miejsc odpoczynku. Ten pogląd przeniknął do współczesnych przesądów o pechu i narastających napięciach. W domach, gdzie przykładano dużą wagę do symboliki roślin, kolczaste gatunki uznawano za niepożądane na salonowych stolikach czy nocnych szafkach. Ciekawe jednak, że w Azji do dziś uważa się je za amulety odstraszające zło i chroniące domowników przed stratami.
Co symbolizują kolory kwiatów kaktusów?
Kaktusy rzadko kwitną w domowych warunkach, dlatego kwiaty stały się nośnikiem symboli. Znaczenie kolorów ich kwiatów opiera się głównie na tradycjach ludowych oraz wierzeniach z Dalekiego Wschodu.
Kwiaty białe symbolizują oczyszczenie i spokój. W Chinach mówi się, że biały kwiat kaktusa otwiera drogę do dobrych decyzji, bo pojawia się po trudnym okresie i sygnalizuje nowy start. Kwiaty żółte kojarzą się z bogactwem i stabilnością w domu. Według japońskich przesądów kaktus o żółtym kwiecie ma przyciągać pomyślność finansową i chronić przed impulsywnymi wydatkami.
Kolor czerwony w kulturach Ameryki wiązano z odwagą. Uważano, że taki kwiat wzmacnia siłę właściciela, dlatego stawiano kaktusy w domach wojowników. W Europie czerwony oznacza namiętność, ale też gwałtowność, więc kwitnienie w tym kolorze interpretowano różnie – jako zapał do działania lub jako zapowiedź konfliktów. Różowe kwiaty do dziś uznaje się za symbol przyjaźni i rodzinnego ciepła, bo w tradycji latynoskiej róż wyrażał serdeczność.
Zobacz także: Co symbolizuje anturium w domu? Przyciąga miłość, szczęście i dobrobyt
Czy kaktus to dobry pomysł na prezent?
Warto pamiętać, że kaktus ma więcej pozytywnych znaczeń niż negatywnych. Kaktus to dobry prezent, jeśli chcemy podkreślić wytrwałość, samodzielność i odporność osoby, którą obdarowujemy. W dawnych wierzeniach był wręcz amuletem dla wkraczających w nowy etap życia – zmianę pracy, przeprowadzkę czy rozpoczęcie studiów.
Niektóre osoby unikają kaktusów w podarunkach z obawy przed kolcami, które mają symbolizować dystans. Gdy jednak dobierzemy roślinę świadomie, możemy zamienić przesąd w pozytywną wiadomość. Kaktus podarowany bliskiej osobie może oznaczać życzenie siły i ochrony. W Azji kaktusy wręcza się osobom, które zaczynają prowadzić własny dom, bo mają „strzec” ich przestrzeni.
Warto tylko unikać ich jako prezentu dla osób przesądnych lub takich, które traktują symbolikę bardzo serio. W takim przypadku roślina o kolcach może zostać odczytana niewłaściwie.
Przynoszą nieszczęście czy chronią – prawda o kaktusach
Naukowo nie ma żadnych podstaw, aby twierdzić, że kaktusy przynoszą pecha. Kaktusy nie mają wpływu na szczęście domowników – ani negatywnego, ani nadnaturalnie ochronnego. Ich rola w przesądach wynika wyłącznie z ludowych interpretacji wyglądu roślin i dawnych opowieści.
Jeśli uważamy, że rośliny wpływają na atmosferę w domu, warto spojrzeć na kaktusy bardziej praktycznie. Dobrze rosną w suchych mieszkaniach, poprawiają estetykę wnętrz, a niektóre gatunki oczyszczają powietrze z lotnych związków. Kolce mogą sugerować energię dynamiczną, ale tylko w symbolicznym ujęciu. W praktyce to rośliny neutralne, którym przypisujemy cechy zgodnie z własnymi przekonaniami.
W medycynie ludowej Ameryki Południowej kawałki niektórych kaktusów używano jako talizmany. Miały wzmacniać pewność siebie i odpierać negatywne myśli. Współcześnie takie zastosowania traktujemy już jako ciekawostkę historyczną, nie jako realną funkcję rośliny.
Zobacz także: Czy bluszcz w domu przynosi nieszczęście? Fakty i mity związane z bluszczem
Dlaczego przesądy przetrwały do dziś?
Wiele przesądów o kaktusach przetrwało, bo powtarzano je z pokolenia na pokolenie. Kolce stały się łatwym symbolem, który kojarzono z ostrością słów, konfliktami lub napięciem w domu. W rzeczywistości to jedynie uproszczone, metaforyczne skojarzenia.
Kultura wpływała na interpretację wyglądu roślin bardziej niż fakty. Gdy kaktusy zaczęły być popularne w małych mieszkaniach, ich umieszczanie blisko łóżka uznano za „zły znak”, bo wierzono, że powodują niepokój. Nie wynikało to jednak z obserwacji, tylko z przekonania, że ostre formy nie pasują do miejsc związanych z odpoczynkiem. Współcześnie interpretujemy to już inaczej – jako element aranżacji, nie jako symbol.
