Fiołek alpejski (Viola alpina) i fiołek afrykański (Saintpaulia ionantha) to dwie zupełnie różne rośliny, które łączy tylko potoczna nazwa. Jedna rośnie w wysokich górach Europy, druga w tropikalnych lasach Afryki. Dodatkowo wiele osób myli fiołka alpejeksiego z cyklamenem, choć Cyclamen persicum wcale nie jest fiołkiem. Poradzimy, jak odróżniać prawdziwego fiołka alpejskiego od fiołka afrykańskiego i skąd bierze się zamieszanie.
Spis treści
Co łączy fiołka alpejskiego i fiołka afrykańskiego – tak naprawdę tylko nazwa
W obu przypadkach widzimy niewielkie kwiaty o intensywnych barwach. Łączy je jedynie określenie „fiołek”, które w odniesieniu do Saintpaulia (fiołka afrykańskiego, czyli sępolii) jest całkowicie umowne. To dwie rośliny z różnych rodzin botanicznych i o odmiennych zwyczajach.
Viola alpina jest prawdziwym fiołkiem. Należy do rodziny fiołkowatych i występuje naturalnie w Alpach. Saintpaulia to roślina z rodziny ostrojowatych i nie ma nic wspólnego z europejskimi fiołkami poza kolorem kwiatów. Mylimy je, bo słowo „fiołek” stało się wygodnym skrótem. W konsekwencji często przypisujemy im te same wymagania, co prowadzi do problemów z uprawą w domu.
Zobacz także: Cyklamen a fiołek alpejski. Piękne rośliny, często mylone, ale podobne tylko z nazwy
Fiołek alpejski – roślina wysokogórska
Prawdziwy fiołek alpejski (Viola alpina) to niewielka bylina występująca w surowych warunkach wysokogórskich. Rośnie w chłodzie, na skalistych, wapiennych glebach i znosi niskie temperatury lepiej niż ciepło.
W naturze tworzy kępy niskich liści i delikatne, fioletowe kwiaty. Nie jest typową rośliną doniczkową, choć można go spotkać w ogrodach alpinarnych. Preferuje nasłonecznienie i umiarkowaną wilgoć podłoża.
Warto zapamiętać, że Viola alpina nie ma nic wspólnego ze sprzedawanymi zimą cyklamenami. Widzimy często, jak sklepy opisują Cyclamen persicum jako „fiołek alpejski”, co wzmacnia powszechne przekonanie, że to ta sama roślina. To jedna z największych pomyłek w nazewnictwie kwiatów.
Gdzie rośnie sępolia fiołkowa, czyli fiołek afrykański
Sępolia fiołkowa (Saintpaulia ionantha) pochodzi z Tanzanii i Kenii, gdzie rośnie w cieniu tropikalnych skał. Lubi ciepło, wysoką wilgotność i rozproszone światło. W domu ustawiamy ją z dala od przeciągów i zimnych parapetów.
Liście są miękkie i delikatnie omszone, dlatego unikamy moczenia ich wodą. Podlewamy bezpośrednio pod roślinę, aby nie doprowadzić do brązowych plam. W stabilnym cieple sępolia kwitnie niemal przez cały rok.
W kulturze regionu przypisywano jej właściwości przynoszące domowe szczęście, natomiast w Polsce panuje przekonanie, że ta piękna roślina przynosi pecha i określana jest nawet jako „kwiat-wampir”.
Zobacz także: Nawożenie fiołka afrykańskiego fusami z kawy. Pomaga czy szkodzi roślinie?
Zamieszanie z nazewnictwem
Największy problem dotyczy błędnego łączenia cyklamenu z fiołkiem. W sklepach „fiołek alpejski” niemal zawsze oznacza cyklamen, choć prawdziwy fiołek alpejski to Viola alpina.
Sklepy stosują uproszczenia, bo Cyclamen persicum kwitnie zimą i ma barwne kwiaty przypominające fiołki – choć są o wiele większa. Z czasem nazwa handlowa zaczęła żyć własnym życiem. W efekcie wiele osób uważa cyklamen za fiołka, a sępolię za jego odmianę pokojową. Wystarczy jednak spojrzeć na łacińską nazwę, by rozwiać wątpliwości. Viola, Saintpaulia i Cyclamen to trzy różne rodzaje, a każdy ma inne wymagania.
Dlaczego rośliny te tak często mylimy?
Najczęściej chodzi o uproszczenia i tradycję sprzedaży. Myli nas podobieństwo barw i powszechne użycie nazwy „fiołek” dla wszystkiego, co ma fioletowe kwiaty.
Dodatkowo cyklameny pojawiają się zimą, gdy mało roślin kwitnie, więc szybko zdobyły miano „fiołków zimowych”. Sępolie natomiast trafiły do domów jako „fiołki pokojowe”. Prawdziwe fiołki, takie jak Viola odorata czy Viola alpina, nie są tak popularne w donicach, więc nazwa przeniosła się na łatwiejsze w uprawie gatunki.
Jak odróżnić prawdziwego fiołka alpejskiego od fiołka afrykańskiego?
Fiołek alpejski ma delikatne, klasyczne kwiaty fiołkowe, a sępolia tworzy zwartą rozetę liści i kwiaty przypominające małe gwiazdki. Viola alpina jest niska i naturalnie przystosowana do chłodu. Saintpaulia natomiast lubi ciepłe parapety. Ich liście są zupełnie inne – u fiołka alpejskiego cienkie i gładkie, u sępoli – aksamitne i gęsto omszone.
Gdy znamy te różnice, nie pomylimy tych roślin nawet wśród mylących nazw handlowych.
